Rechtslage

Podstawa prawna dla handlu używanym oprogramowaniem w UE

"(...) producent oprogramowania nie może sprzeciwić się odsprzedaży swoich/swych "używanych" licencji umożliwiających korzystanie z jego pobranych programów z Internetu  (...). " 

In der gesamten Europäischen Union sowie den EWR-Staaten und der Schweiz existiert ein einheitliches Urheberrecht.

Es besagt, dass das Urheberrecht des Softwareherstellers erschöpft ist, sobald der Urheber seine Software zum ersten mal verkauft hat (EU Richtlinie 2001/29/EG, Abs. 28).

 CURIA - Dokumenty (europa.eu)

CURIA - Dokumenty (europa.eu)

 

Zusammenfassend beinhalten die Urteile von EuGH und BGH aktuell folgende Rechte bezogen auf den Weiterverkauf von Software Lizenzen:

  • Wiederverkauf einzelner Lizenzen: erlaubt 
  • Aufspaltung von Volumenlizenzen: erlaubt
  • Weiterverkauf von Akademischen Lizenzen (sog. EDU-Lizenzen): erlaubt
  • Online übertragene Lizenzen handeln: erlaubt
  • Erneutes Downloaden des Installationsmediums durch den Zweiterwerber: erlaubt
  • Anspruch des Zweiterwerbers auf Updates/Patches etc.: erlaubt

 

Die Rechtmäßigkeit des Handels mit Gebrauchtsoftware ist jedoch an bestimmte Voraussetzungen gebunden:

Die Programmkopie wurde in der EU oder in der Schweiz mit Zustimmung des Herstellers/Urhebers, in den Verkehr gebracht.

Es liegt eine endgültige Veräußerung vor, keine Miete.

Der Ersterwerber hat bei Veräußerung einer Programmkopie an einen Dritten, die verbleibenden Exemplare unbrauchbar zu machen.

Der Anwender eines Computerprogramms muss über die Rechtekette nachweisen können, dass er zum Gebrauch des betreffenden Programmexemplars berechtigt ist.

 

EuGH

Die Grundsatzentscheidung des przez Federalny Trybunał Sprawiedliwości (BGH) wurde am 17.07.2013 hinsichtlich der zugrunde liegenden Rechtsfragen vollumfänglich vom BGH bestätigt. tutaj proszę Czytaj więcej tu dodaj / PDFytczytaj dalej ier bitte weiterlesen.

 

"Producent oprogramowania nie może sprzeciwiać się odsprzedaży swoich "używanych" licencji umożliwiających korzystanie z jego programów pobranych z Internetu" Z komunikatu prasowego nr 94/12 w sprawie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (ETS) w sprawie C-128/11. -tutaj proszę Czytaj więcej - hier bitte weiterlesen.

 

Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 3 lipca 2012 r. wyjaśnił, co należy rozumieć przez zasadę wyczerpania w odniesieniu do kopii programów. 

 

Zgodnie z orzecznictwem sprzedaż używanych licencji na oprogramowanie jest dla kopii programów w "formie materialnej lub niematerialnej" jest legalne, pod warunkiem, że spełnia pewne ogólne warunki (ETS, wyrok z dnia 3 lipca 2012 r., sprawa C-128/11, Curia, pkt 55).

Nabyciu licencji na oprogramowanie towarzyszy również prawo nabywcy wtórnego do legalnego pobrania odpowiedniego oprogramowania w jego aktualnej formie (ETS 03.07.2012, sprawa C-128/11, pkt 85).

Ponieważ prawo autora do rozpowszechniania zostaje wyczerpane po pierwszej sprzedaży oprogramowania, "drugi i każdy kolejny nabywca tej kopii jest również "legalnym nabywcą" w rozumieniu art. 5 ust. 1 dyrektywy 2009/24" (ETS 3 lipca 2012 r., sprawa C-128/11, pkt 80). 

Odpowiednio, oprogramowanie nabyte na nośniku danych lub przez pobranie może być odsprzedane. Pierwszy nabywca musi jedynie spełnić warunek "uczynienia swojego własnego egzemplarza niezdatnym do użytku w momencie odsprzedaży" (ETS 03.07.2012, sprawa C-128/11, pkt 70). Ma to na celu zapobieganie nieuprawnionemu kopiowaniu, np. używaniu dwóch kopii programu zamiast jednej. 

Uczynienie kopii niemożliwą do wykorzystania, na przykład poprzez jej usunięcie lub zniszczenie, gwarantuje, że "wyłączne prawo autora do zwielokrotniania programu komputerowego na mocy art. 4 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2009/24 nie zostanie naruszone" (ETS 03.07.2012, sygn. C-128/11, pkt 70). Ponadto pierwszy nabywca spełnia ramy prawne odsprzedaży, jeżeli pojedyncza licencja nie jest podzielona. (ETS 03.07.2012, sygn. C-128/11, pkt 86). W przypadku licencji MS Office oznacza to na przykład, że nie dzielimy Office na Excel, Word i Power Point, ale oferujemy Office jako całość.

 

 

BGH/Federalny Trybunał Sprawiedliwości

Federalny Trybunał Sprawiedliwości dokonał transpozycji orzeczenia ETS do prawa niemieckiego w dniu 17 lipca 2013 r. 

W związku z tym zezwala się na dystrybucję używanych licencji i przeniesienie związanych z nimi praw na kolejnego nabywcę licencji. Również w tym przypadku kopie fizyczne i niefizyczne są traktowane jednakowo. Kolejny nabywca stosuje się do wytycznych określonych w prawie autorskim, zwracając uwagę na "zamierzony użytek" egzemplarza programu określony w umowie licencyjnej. W ten sposób może on łatwo uniknąć "naruszenia praw autorskich do programów komputerowych" (BGH 17.07.2013 r., sygn. akt I ZR 129/08, orzecznictwo, pkt 86). BGH swoim ostatnim wyrokiem z 11 grudnia 2014 r. usunął ostatnie wątpliwości prawne na rynku oprogramowania używanego. Wyższy Sąd Krajowy we Frankfurcie wydał już w 2012 r. wyrok (sprawa nr 11 U 68/11), który na podstawie orzeczenia ETS w dużym stopniu zliberalizował handel używanym oprogramowaniem. Przedmiotem decyzji było stwierdzenie, że licencje nabyte w ramach umów zbiorczych mogą być również odsprzedawane indywidualnie.

 

 

Federalny Trybunał Sprawiedliwości odrzucił obecnie w całości odwołanie Adobe od tego wyroku (sprawa nr I ZR 8/13). W ten sposób wyrok Wyższego Sądu Krajowego we Frankfurcie został potwierdzony przez sąd ostatniej instancji i wszystkie kwestie prawne dotyczące handlu używanym oprogramowaniem zostały rozstrzygnięte. 

 

OLG/Wyższy Sąd Okręgowy

Nie nabycie w dobrej wierze prawa użytkowania.

Kto powołuje się na istnienie prawa użytkowania, musi upewnić się, że odbywa się to za zgodą właściciela (...) i w razie potrzeby mieć przedstawione dokumenty, z których właściciel ze swej strony wywodzi odpowiednie prawa (por. OLG München, postanowienie z dnia 15 stycznia 2015 roku - 29 W 2554/14 - ZUM 2015, 586, cyt. w juris, marginal nr 8) i prześledzić łańcuch praw wstecz do właściciela. Nie wystarczyło oprzeć się wyłącznie na oświadczeniu agencji. 

Raczej z reguły klient jest zobowiązany, prześledzić łańcuch praw z powrotem do autora, aby upewnić się, że sprzedawca może rzeczywiście przyznać mu pożądane prawo do korzystania z utworu. Artykuł C't 5/2020 z 15.02.2020 "Prawne aspekty użytkowania...".

Jest to również element należytej staranności, w celu stwierdzenia istnienia ewentualnego prawa użytkowania (na temat wysokich wymagań orzecznictwa i obowiązku dochodzenia por. LG Stuttgart...; LG Köln, wyrok z dnia 17 listopada 2016 roku - sygn. akt 14 0 88/14 , pkt 87). Urteil vom 17. November 2016 - Az. 14 0 88/14 , Rn. 87).

 

W wyroku z dnia 18 grudnia 2012 r, która po raz pierwszy wykonuje orzeczenie ETS, Wyższy Sąd Krajowy we Frankfurcie nad Menem uznał, że sprzedaż używanych licencji jest zgodna z prawem. Zgodnie z decyzją OLG licencje z umów ilościowych mogą być również sprzedawane indywidualnie. "Odsprzedaż spornych egzemplarzy programu [nie] [...] prowadzi do niedopuszczalnego podziału jednolitej licencji w rozumieniu licencji ilościowej, licencji wielokrotnej lub licencji pakietowej". (OLG Frankfurt nad Menem 18.12.2012, sygn. 11 U 68/11). 

Nie ma przy tym znaczenia, jaki numer seryjny noszą licencje zainstalowane na komputerze.

 

Sądy w Hamburgu już w 2006 r. uznały, że zasada wyczerpania ma zastosowanie również do umów ilościowych. Zgodnie z tym na przykład "sprzedaż lub zbycie pojedynczych licencji na oprogramowanie Microsoft, które wcześniej zostały odstąpione w ramach umów o licencje ilościowe, takich jak umowy Select, jest faktycznie możliwe [...] nawet bez zgody Microsoft i nie narusza praw autorskich Microsoft" 

(LG Hamburg 10.09.2007, Az. 315 O 267/07).

 

Przepisy karne dotyczące naruszenia praw autorskich: §106-111 UrHG